تفسیر آیه «دنا فتدلی» چگونه می شود؟

 

پاسخ استاد رمضانی:

ـ پیغمبر اکرم (ص) نزدیک شد «دَنَا»، «فَتَدَلَّى» پس تدلی پیدا کرد، یعنی آویزان شد یا چسبید. اینها کنایه است از شدت نزديكى که اهلش متوجه می‌ شوند. ظاهرش همین چیزی است که عرض می‌ کنم اما در ورای این تعابیر و ظواهر حقایقی را به ما تفهیم می‌ کنند.

«فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى»، در مرتبه به جایی رسید که فاصله‌ ای بین او و حق تبارک و تعالی به اندازه دو قوس بود یا نزدیک‌ تر از دو قوس.

_در عرفان، دو قوس را تفسیر و تأویل می ‌کنند به قوس وجوب و امکان. یعنی مرتبه‌ ای که در آن قوس وجوب از امکان و قوس امکان از وجوب امتیاز پیدا می‌ کند. یعنی اسماء فواعل از اعیان قوابل جدا می‌ شوند.

بعد می فرماید: «أَوْ أَدْنَى» یا نزدیک‌تر از این، که مقام «أَوْ أَدْنَى»، تعین اول است و این تعین اول مقام حضرت ختمی است. مرتبه انسانیت ختمی و مرتبه حقیقت محمدیه است و شخص رسول الله حضرت محمد(ص) در مقام عروج با آن یکی می ‌شود.

 

 

_تاکید می‌کنم باید بین صادر نخستین و شخص رسول الله(ص) فرق بگذاریم، شخص رسول الله(ص) غیر از آن حقیقت محمدیه است از جهتی و عین آن است از جهتی دیگر.

از جهت اینکه در مقام عروج با آن حقیقت یکی می ‌شود و به آن مرتبه دست پیدا می ‌کند و صاحب آن مرتبه می ‌شود، عین اوست؛

و اما قبل از اینکه عروج پیدا کند شخص رسول الله(ص) را باید جدا از آن مرتبه فرض کنیم.