خواجه بعد از طرح زهد و فقر( که گفتیم فقر هم شعبه ای از زهد است) صحبت از ریاضت را شروع میکند؛

یعنی انسان باید در مسیر سیر و سلوک، خودش را تقویت کند… ورزش بدهد… ورزیده کند… درست مثل ورزش هایی که در بعد بدن صورت میگیرد؛ طرف خودش را از خیلی کارها معاف میکند و خیلی کارها را برخود تحمیل میکند… مثلا وزنش را میخواهد کم کند مدتی از آب نوشیدن امساک میکند. بعد خود بدن باید رفع نیاز کند ، بنابراین چربی های خود را با صبوری ذوب و رفع عطش میکند… تا آدم چست و چالاکی باشد؛ نه سنگین و چاق و پرواری…(به قول سعدی).

 

سعدی در گلستان میفرماید: اسب باریک میان به کار آید روز میدان؛ نه گاو پرواری

باریک میان یعنی فرز است،گوشتهای دست و پا گیر ندارد؛ نه اینکه لاغرمردنی باشه… نه! قوی و نیرومند و فرز است…

در بعد روح هم همینطور است… باید مقراض به دست بگیریم. وجود خود را باریک کنیم!..  با این چاقی و فربه ای حیوانیت نمیتوانیم از روزنه ی ملکوت عبور کنیم…

 

«إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ ۚ» (سوره مبارکه اعراف . آیه ۴۰)

آن کسانی که آیات الهی را تکذیب میکنند و از کنار آیات الهی مستکبرانه عبور میکنند، اینها هیچگاه درهای آسمان به سوی آنها باز نمیشود و وارد بهشت سعادت و کمال انسانی نمیشوند؛ مگر اینکه جمل از ته سوزن عبور کند…

جمل یعنی ریسمان کلفت.

ریسمان کلفت از ته سوزن عبور نمیکند؛  ریسمان کلفت نخ های باریکی هست که به هم تاباندن و …

ماهم خوردیم و خوابیدیم … هرچه خواستیم کردیم … براساس شهوت و غضب… بی التفاتی به برخی از مسائل… خودرو… همینطور آمدیم بالا… مثل این ریسمان کلفت شدیم.

مگر میشود از سوراخ تنگ ملکوت به راحتی گذشت؟! و آسمانها و ملکوت را فتح کرد!

اینها محرومند… «وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ » اینطور مجرمان را جزا میدهیم…

مجرم یعنی کسی که دارای جِرم است… چون جُرم مرتکب شده آن حیوانیتش کلفت شده… (آقایان عمدتا به جرم توجه داشته اند، و لازمه ی جرم را نه…)

لازمه جُرم و گناه یعنی کلفت شدن جنبه حیوانی انسان؛ که دیگر از ته سوزن فتح ملکوت نمیتواند عبور کند… قابلیت ندارد… اینها همیشه محرومند… لذا باید با مقراض عمل و ریاضت ها، این ریسمان کلفت را باریک کند و باریک کند … تا بتواند رد شود…

 

کی شود باریک هستی جمل/ جز به مقراض ریاضات و عمل (مثنوی)

هستی جمل را با ریاضت میتوان باریک کرد…

ریاضتی که عبادت است .

ریاضتی که زهداست.

زهد و عبادت روی هم رفته ریاضت است.