ایمان (باب اول کتاب)

همانند سیر مکانی که نیاز به تمهید داریم وآن عبارت از مرکب و توشه است، در سیروسلوک هم شش امر به عنوان زاد مطرح است که اگر این امور فراهم نشود حرکت ممکن نیست، که اولین آن ایمان است.

در شرح ایمان خواجه چنین میگوید:

ایمان “در لغت”   «تصدیق» (به طور مطلق، در هر موضوعی ،درهرموردی) و
ایمان  “در اصطلاح”  «تصدیق ویژه، تصدیق خاص» (تصدیق مبدأ، معاد، قرآن، واجبات، مستحبات، اخلاقیات و هرچه در محدوده دین پیغمبر آورده) است؛ یعنی چیزهایی که به آن رسیدیم را واقعا تصدیق کنیم.

در هرجا معنای اصطلاحی واژه ای در کنار معنای لغوی آمده همینطور است؛ معنای لغوی مطلق است؛ اما اصطلاحی آن قید میخورد. مثلا صلاه در لغت “دعا ” و در اصطلاح  “دعای ویژه” است. همچنین حج در لغت, قصد ؛ و در اصطلاح, قصد خانه خدا میباشد.

 

یک تحقیق لغوی در مورد واژه امن یا ایمان:

ماده اصلی ایمان : ء ، م ،ن است. که در استعمال عرب سه جور ممکنه بکار رود:
۱.از باب فـعِل و يفعَل( امِن -يعمَنوا) یعنی یطمئنه یعنی مطمئن شد.
۲.عکس آن از باب فعَل -يفعِل (امَن -یعمِنوا) به معنای وثِق(اعتماد کرد) و صدق (تصدیق کرد) .
۳.از باب افعال  آمن(“آمن به”) یعنی تصدیق کرد. “آمن له” یعنی خاضع شد برابرش) – یومنوا- ايمانٱ

حالا خواجه ميگوید, ایمان به معنای تصدیق است در لغت. یعنی آمن _یومنوا_ایمانٱ (به)

اهل سیروسلوک هم باید تصدیق کند وهم اهل خضوع و انقیاد باشد.