خواجه میفرماید: حرکت امری است تدریجی که متسرم است؛ یعنی تحقق هر جزئی از حرکت مستلزم فقدان جزء سابق است. تا جزء سابق معدوم نشود جزء لاحق موجود نمیشود, تسرع اینگونه است.

بعضی حکما فرموده اند وجود حرکت با عدمش مشتابک ( برهم تنیده) است؛ یعنی هر جزئی از اعضای حرکت که بخواهد انجام شود جزء سابق آن منعدم میشود و همینطور هرجزئی…

به عبارت دیگر هر جزئی به اعتباری سابق است به اعتباری مسبوق. مثل قدم به قدم رفتن ؛ هرقدمی مقدم است بر قدم بعد و سابق است به قدم قبل ؛ قدم دوم را وقتی میشود برداشت که قدم اول را برداشته باشید.

هرقدمی:

مهروب عنه است به اعتباری(به اعتبار لاحق, قدم اول)؛ یعنی باید از او فرار کنی, بگریزی تا به قدم بعد برسی.

و مطلوب است به اعتباری (به اعتبار سابق , قدم دوم ).

 

سیرو سلوک الی الله هم به این صورت است. در سیر و سلوک  سه اصطلاح  مطرح است: ۱٫ منزل  ۲٫مقام  ۳٫حال (منازل , مقامات , احوال) ؛ چراکه سیرو سلوک حرکت است. حرکت دارای اجزاست . هرجزئی بخواهد تحقق پیدا کند باید جزء سابق از بین برود و  این جزء مقدمه میشود برای جزء لاحق. و در سیر وسلوک این قدم ها (این مقاطع) سه عنوان دارد: منازل و مقامات و احوال .